

Khi dữ liệu doanh nghiệp ngày càng tăng, bài toán không chỉ là “lưu ở đâu” mà còn phải cân nhắc khả năng truy cập, mở rộng, bảo mật và chi phí vận hành. NAS và Cloud Storage đều có thể đáp ứng nhu cầu lưu trữ tập trung, nhưng khác nhau đáng kể về cách triển khai và quản lý.
Vậy NAS và Cloud Storage khác nhau như thế nào, doanh nghiệp nên đầu tư hệ thống lưu trữ tại chỗ hay chuyển dữ liệu lên đám mây? Bài viết dưới đây sẽ phân tích từng tiêu chí để giúp doanh nghiệp lựa chọn phù hợp với nhu cầu thực tế.
NAS (Network Attached Storage) là thiết bị lưu trữ chuyên dụng được kết nối trực tiếp vào mạng, cho phép nhiều người dùng và thiết bị cùng truy cập, lưu trữ và chia sẻ tệp từ một vị trí tập trung.
Theo AWS, NAS về bản chất là một hệ thống file storage phục vụ các yêu cầu lưu trữ và chia sẻ tệp qua mạng. Hệ thống thường hoạt động thông qua các giao thức chia sẻ tệp như SMB hoặc NFS.
Một NAS doanh nghiệp thường gồm:
Ví dụ, doanh nghiệp có thể đặt một thiết bị NAS tại văn phòng để lưu tài liệu nội bộ. Nhân viên trong cùng mạng LAN có thể mở thư mục chung, đọc hoặc chỉnh sửa file tùy theo quyền truy cập được cấp.
NAS đặc biệt phù hợp với các nhu cầu như chia sẻ tài liệu nội bộ, lưu trữ ảnh/video, kho dữ liệu dùng chung và một số trường hợp backup tại chỗ.

Cloud Storage là mô hình lưu trữ trong đó dữ liệu được lưu trên hạ tầng của nhà cung cấp cloud và được cung cấp dưới dạng dịch vụ. Doanh nghiệp không cần tự mua toàn bộ máy chủ, ổ cứng hoặc thiết bị lưu trữ vật lý mà có thể sử dụng dung lượng theo nhu cầu.
Cloud Storage không chỉ có một loại duy nhất mà thường gồm:
Khi so sánh NAS với Cloud Storage, cần lưu ý đây không hoàn toàn là hai công nghệ tương đương ở cùng một cấp độ. NAS chủ yếu là một hình thức file storage, còn Cloud Storage là khái niệm rộng hơn, có thể cung cấp cả file, block và object storage.
Do đó, nếu doanh nghiệp muốn thay thế trực tiếp một NAS vật lý bằng dịch vụ cloud có cách sử dụng tương tự, Cloud File Storage thường là đối tượng so sánh gần nhất. Nếu mục tiêu là lưu trữ lượng lớn ảnh, video, log, backup hoặc dữ liệu ứng dụng thì Object Storage lại phù hợp hơn.

NAS và Cloud Storage đều giúp doanh nghiệp tập trung dữ liệu, nhưng khác biệt lớn nằm ở vị trí hạ tầng, khả năng mở rộng, mô hình chi phí và trách nhiệm vận hành.
Tiêu chí | NAS | Cloud Storage |
| Hạ tầng | Thiết bị vật lý tại doanh nghiệp hoặc DC riêng | Hạ tầng của nhà cung cấp cloud |
| Mô hình lưu trữ | Chủ yếu File Storage | File, Block hoặc Object Storage |
| Chi phí ban đầu | Cao hơn do phải mua phần cứng | Thấp hơn, không cần đầu tư nhiều phần cứng |
| Chi phí vận hành | Điện, bảo trì, ổ đĩa, nhân sự IT | Trả theo dung lượng/dịch vụ sử dụng |
| Khả năng mở rộng | Phụ thuộc số ổ đĩa, enclosure và thiết bị | Có thể mở rộng theo nhu cầu |
| Truy cập nội bộ | Nhanh trong LAN | Phụ thuộc mạng và dịch vụ |
| Truy cập từ xa | Cần cấu hình thêm | Thuận tiện qua Internet/API |
| Quản trị | Do doanh nghiệp tự quản lý | Nhà cung cấp quản lý phần lớn hạ tầng |
| Rủi ro phần cứng | Do doanh nghiệp chịu trách nhiệm | Được trừu tượng hóa bởi nhà cung cấp |
| Phù hợp | File sharing nội bộ, dữ liệu truy cập tại chỗ | Dữ liệu phân tán, backup, ứng dụng cloud, dữ liệu tăng nhanh |
NAS phù hợp hơn khi doanh nghiệp có nhu cầu lưu trữ tương đối ổn định và phần lớn người dùng truy cập dữ liệu trong cùng một địa điểm.
Một số trường hợp điển hình gồm:
AWS cũng đưa media storage, chia sẻ file và lưu trữ ảnh/video thường xuyên truy cập vào nhóm use case phổ biến của NAS.
NAS vì vậy chưa hề lỗi thời. Với workload phù hợp, đây vẫn là giải pháp đơn giản và hiệu quả.
Cloud Storage phù hợp hơn khi doanh nghiệp cần:
Object Storage đặc biệt phù hợp với dữ liệu phi cấu trúc. Google liệt kê các use case phổ biến gồm cloud-native application, Big Data, IoT, rich media, backup và archive.
Đối với doanh nghiệp muốn chuyển một phần hoặc toàn bộ hạ tầng lưu trữ lên cloud, VNPT Cloud hiện cung cấp nhiều mô hình storage thay vì một giải pháp duy nhất, bao gồm Cloud Object Storage, Cloud File Storage và Cloud Block Storage.
Trong đó, VNPT Cloud File Storage cung cấp filesystem trên cloud và hỗ trợ NFS/SMB, phù hợp với các workload cần chia sẻ file theo cách tương tự hệ thống NAS nhưng không muốn tự quản lý thiết bị lưu trữ vật lý. Dịch vụ hỗ trợ dung lượng từ 10 GB đến hàng nghìn TB và tích hợp snapshot tự động.
Với dữ liệu phi cấu trúc quy mô lớn như hình ảnh, video, audio hoặc dữ liệu IoT, VNPT Cloud Object Storage hỗ trợ lưu trữ từ quy mô TB đến hàng petabyte, quản lý dữ liệu theo bucket và hỗ trợ thiết lập quyền truy cập bằng ACL hoặc Policy.
Doanh nghiệp vì vậy có thể lựa chọn loại storage theo từng workload thay vì cố gắng sử dụng một hệ thống NAS cho mọi loại dữ liệu.

Có thể trong một số trường hợp, nhưng không phải tất cả. Nếu doanh nghiệp chủ yếu cần lưu trữ, chia sẻ dữ liệu từ nhiều địa điểm hoặc muốn giảm quản lý phần cứng, Cloud File Storage có thể thay thế NAS. Tuy nhiên, các workload cần truy cập file dung lượng lớn với độ trễ rất thấp trong LAN vẫn có thể phù hợp hơn với NAS.
Không. NAS là thiết bị hoặc hệ thống file storage được kết nối qua mạng. Cloud Storage là mô hình cung cấp storage trên nền tảng cloud và có thể gồm File Storage, Block Storage hoặc Object Storage.
Có, NAS thường được sử dụng làm backup target. Tuy nhiên, nếu NAS và hệ thống chính nằm cùng một địa điểm thì doanh nghiệp vẫn có nguy cơ mất cả hai khi xảy ra sự cố vật lý. Vì vậy nên có thêm bản sao ngoài site hoặc trên cloud.
Không thể kết luận tuyệt đối. Cloud Storage giúp doanh nghiệp giảm nhiều rủi ro liên quan đến hỏng thiết bị vật lý và thường có cơ chế redundancy tích hợp. Tuy nhiên, mức độ an toàn còn phụ thuộc vào quyền truy cập, mã hóa, versioning, backup và cấu hình của từng hệ thống.
SME có đội ngũ IT nhỏ, dữ liệu tăng nhanh hoặc nhân viên làm việc ở nhiều địa điểm thường dễ hưởng lợi từ Cloud Storage vì không phải đầu tư và quản lý nhiều phần cứng. NAS vẫn phù hợp nếu nhu cầu chủ yếu là chia sẻ file trong một văn phòng và dung lượng tương đối ổn định.
Qua việc so sánh NAS và Cloud Storage, có thể thấy NAS nổi bật ở khả năng truy cập file nhanh trong mạng nội bộ, quyền kiểm soát trực tiếp và phù hợp với workload file sharing tại chỗ. Trong khi đó, Cloud Storage có ưu thế về khả năng mở rộng, truy cập linh hoạt và giảm gánh nặng đầu tư, quản lý hạ tầng vật lý.
